Sherlock Holmes en dokter Watson behoren tot de meest geparodieerde figuren uit de literatuurgeschiedenis. Met Baker Street voegen Pierre Veys en Nicolas Barral daar hun versie aan toe. Een reeks waarin deductie regelmatig plaatsmaakt voor misverstanden, whisky en gekrenkte ego’s.

Door Thijs Franssen

De integrale uitgave bundelt vijf albums die elk een eigen aanpak kennen. De eerste twee albums blijven het dichtst bij de geest van Sir Arthur Conan Doyle. Het zijn korte, compacte onderzoeken waarin mysterie en humor elkaar in hoog tempo afwisselen. De onderzoeken ontsporen steevast door een overdaad aan whisky, absurde logica en een Watson die vaak sneller tot de oplossing komt dan Holmes zelf.

Het derde en vierde deel slaan een andere richting in. Holmes, Watson, Lestrade en mevrouw Hudson verlaten Londen voor een avontuur dat hen via exotische locaties naar India voert. De delen vormen samen een doorlopend avontuur. De reeks laat de detectiveparodie hier deels achter zich en kiest voor een speelse hommage aan Jules Verne, met ‘Reis om de wereld in tachtig dagen’ als duidelijke inspiratiebron.

Langdradig
Hoewel die ambitie interessante ideeën oplevert, werkt niet alles even goed. De kracht van Baker Street ligt in de compacte opzet en de snelle opeenvolging van grappen en vondsten. In het langere verhaal krijgen sommige scènes meer ruimte dan nodig en verdwijnt een deel van de scherpte die de eerdere delen kenmerkt.

Terug naar Londen
Met het vijfde album keert de reeks terug naar haar vertrouwde terrein. Compacte mysteries, geestige dialogen en de voortdurende rivaliteit tussen Holmes en Watson zorgen ervoor dat de humor opnieuw centraal komt te staan.

Holmes & Watson
De grootste kwaliteit van de reeks is zonder twijfel de verhouding tussen beide hoofdpersonages. Holmes is ijdel, lichtgeraakt en voortdurend gefrustreerd door het succes van zijn assistent. Het is Watson die beroemd en bekend is en door iedereen wordt herkend. De strijd tussen de twee om erkenning vormt de rode draad van de serie en levert vaak meer plezier op dan de mysteries zelf.

Humor
Veys gebruikt de detectiveverhalen vooral als aanleiding voor komische situaties en bizarre oplossingen. Dat levert geregeld geestige dialogen en geslaagde woordspelingen op. Veel grappen komen in de verschillende avonturen net weer even anders terug.

Typerend
Die terugkerende grappen en verwijzingen zorgen voor een samenhang tussen de albums. De bekende ergernissen, misverstanden en eigenaardigheden dragen bij aan het eigen karakter van de serie en is hierdoor minder een zoveelste Sherlock Holmes.

Ander werk
Veys en Barral bewezen met Philip en Francis al gevoel te hebben voor het parodiëren van klassieke stripiconen Blake en Mortimer. Scenarist Pierre Veys bouwde eerder al een indrukwekkend oeuvre op met reeksen als Black sheep squadron, Helden van de Pacific en De rode Baron. Nicolas Barral zou later meer realistische en serieuzere reeksen tekenen, waaronder Nestor Burma, ‘Als de fado weerklinkt‘ en Vleugels van lood.

Details
Nicolas Barral kiest voor een semi-karikaturale stijl die goed aansluit bij de luchtige toon van het verhaal. Vooral de gezichtsuitdrukkingen zijn sterk en geven de humor net dat beetje extra. Regelmatig zijn er op de achtergrond kleine visuele grappen te ontdekken die gemakkelijk over het hoofd worden gezien.

Tekening
Tegelijkertijd is het tekenwerk zelden echt indrukwekkend. De inkleuring oogt soms wat vlak en eenvoudig en ook visueel onderscheidt de reeks zich niet echt. Opvallend genoeg voelt het geheel ondanks zijn oorsprong aan het einde van de jaren negentig nog altijd verrassend modern aan.

Extra’s
De grote tekeningen en schetsen tussen de verhalen en achterin het album vormen wat dat betreft een aangename uitzondering. In zwart-wit komt Barrals tekenwerk beter tot zijn recht en worden zijn sterke punten duidelijker zichtbaar. De losse, ogenschijnlijk vluchtige lijnvoering blijkt juist uitstekend te passen bij de luchtige en speelse toon van de reeks.

Conclusie
Baker Street is op zijn best wanneer het zich beperkt tot korte detectiveverhalen waarin humor en mysterie elkaar in hoog tempo afwisselen. De langere avonturen tonen meer ambitie, maar leggen tegelijk de beperkingen van de formule bloot. Deze integrale uitgave leest daardoor beter als een boek waaruit je af en toe een avontuur oppakt dan als een verhaal dat je in één adem uitleest.