Interview Loulou Dédola

Voor het Nederlandstalige publiek bent u een nieuwe naam, terwijl u in Frankrijk actief bent als zanger, schrijver en scenarist. Hoe zou u zichzelf voorstellen aan Nederlandse en Vlaamse lezers? 

Ik zal mezelf eerst voorstellen als iemand die erg blij is om kennis te maken met het Nederlandstalige lezerspubliek, dat in Frankrijk bekend staat als een publiek van kenners. Wat mijn presentatie betreft, zou ik kort willen zeggen dat ik een “entertainer” ben. Ik houd ervan om mensen te vermaken, met muziek, film, stripverhalen, en probeer daarbij elke creatie een nieuwe impuls te geven. Dat is mijn credo. Met De Engel van Corsica, een avonturenverhaal, wil ik de lezer boeien en hem tegelijkertijd laten kennismaken met het ontstaan van de internationale drugshandel in Saigon tussen de twee wereldoorlogen. Door het verhaal te verankeren in een reflectie en analyse van een belangrijke geopolitieke gebeurtenis, wordt het nog spannender. 

Hoe bent u op het idee voor dit scenario gekomen: wat was het vertrekpunt van De Engel van Corsica (een historische ontdekking, een personage, een thema, een beeld dat u niet losliet)? 

Het idee voor het scenario kwam bij mij als een puzzel. Ik had twee vrienden, oudere mensen die ik in het eerste deel bedank: Martin en Phong. De ene was dienstplichtige in het Franse leger, de andere een jonge Vietcong. Hun verhalen over die tijd fascineerden mij. En dan is er nog mijn eilandkarakter. Ik ben van Sardijnse afkomst, mijn zoon is opgegroeid op Corsica, ik heb veel tijd doorgebracht op Sicilië… Als je de stukjes van deze puzzel bij elkaar legt, zie je De Engel van Corsica ontstaan. 

Als u De Engel van Corsica in één zin zou moeten voorstellen aan Nederlandstalige lezers, wat zou u zeggen? 

Hebben we het over het personage of over de serie? Over het personage zou ik zeggen: “een kind dat te snel volwassen is geworden”. Over de serie zou ik de woorden van Philippe Francq citeren: “Avontuur vanaf de eerste pagina’s”. 

Wie is de “Engel” uit de titel, en waarom hebt u voor deze bewust dubbelzinnige titel gekozen? 

Engel is een wees, de onwettige zoon van een Corsicaanse herderin en een Sardijnse zeeman. Hij wordt opgevangen door Nonce, een herder uit Niolu, en groeit op, afgesloten van de buitenwereld, in de sprookjesachtige maar ruige omgeving van Niolu. Zijn leven verandert drastisch wanneer schapendieven de schaapskooi van Nonce aanvallen. Het vervolg staat in de zes delen waarvan het eerste binnenkort in het Nederlands verschijnt bij uitgeverij Lauwert, haha. 

Wat fascineert u aan Indochina in de jaren 1920 als decor voor een avonturen- en noir-saga? In Vlaanderen is deze periode minder bekend dan in Frankrijk. 

Er is onvermijdelijk een fascinatie die voortkomt uit het exotische karakter. Maar let op: geen kinderachtige exotiek. Er gebeurt zoveel in Indochina in het interbellum: kolonisatie, opiumhandel, de Corsicaanse gemeenschap, de opkomst van de antikolonialistische strijd die de hele wereld zal tekenen. Hoeveel films zijn er gemaakt over de oorlog in Vietnam, over drugshandel, over de levenswijze in Zuidoost-Azië? Maar niets over hoe het allemaal begon. En dan is er nog die sensualiteit die uit elke zweetdruppel en uit het vochtige equatoriale klimaat spreekt. Of het nu gaat om geopolitiek, zware criminaliteit of liefde, het Indochina van die tijd is een gedroomd speelterrein voor een stripauteur. 

Wanneer besefte u dat De Engel van Corsica een saga moest worden en geen losstaand album? 

Onmiddellijk, en wel omwille van de eerder vernoemde redenen. Het is zo’n rijk universum, zowel visueel als historisch. 

Hoe vindt u het evenwicht tussen historische nauwkeurigheid en narratief tempo? Waar laat u bewust ruimte voor fictie? 

Historische nauwkeurigheid moet de fictie dienen. Ze moet de spanning voor de lezer versterken, zijn fascinatie voor de personages. Ik heb het al gezegd in de inleiding van dit interview: ik ben hier om de lezers te vermaken. Ik ben geen historicus. Maar nogmaals, wat ik vertel is authentiek historisch! 

Met andere woorden, hoe zorgt u ervoor dat het verhaal toegankelijk en meeslepend blijft, zelfs voor lezers die de historische context niet kennen? 

Dat is een van de troeven van de reeks. Deze bijzonder rijke periode is weinig bekend, zelfs in Frankrijk. Wie weet er in Frankrijk dat er een dominante Corsicaanse gemeenschap was in Indochina? Wie weet dat Frankrijk opium produceerde en verkocht, volledig legaal, in zijn manufactuur, alsof het om suiker of tabak ging? 
Ik wil de lezer meenemen in het avontuur van mijn personage, zijn vendetta, zijn liefdesverhaal, en hem tegelijk verrassen door de historische context. 

Tegenwoordig worden lange reeksen soms als moeilijker verkoopbaar of moeilijker vol te houden beschouwd. Toch zal De Engel van Corsica uit zes delen bestaan: hoe zorgt u ervoor dat de kwaliteit en spanning van album tot album behouden blijven, zonder lezers onderweg te verliezen? 

Ik ben een groot liefhebber van de Ilias en de Odyssee en een bewonderaar van Alexandre Dumas (De Graaf van Monte-Cristo). Ik houd van dit soort lange, epische avonturen. En nogmaals, mijn antwoorden op uw vorige vragen maken de kwestie van de inhoud bijna overbodig. Integendeel, je moet vermijden je te veel te verspreiden. Dat is de valkuil die ik heb moeten vermijden. 

Zonder iets te verklappen: deel 1 eindigt met een sterke belofte. Wat hoopt u dat lezers hopen te ontdekken in deel 2? 

Het vervolg… haha. In alle eerlijkheid hoop ik dat de lezers nieuwsgierig worden naar de context waarin mijn personage evolueert. Ik wil ook dat ze zich met Engel identificeren. Dat ze zich afvragen: “Wat zou ik in zijn plaats doen?” 

Werkt u met een masterplan voor de volledige zes delen of laat u ruimte om onderweg nog verrassingen te ontdekken? 

“De twee kapiteins”, zoals Jules Verne zei. Ik heb een duidelijk plan, maar naarmate ik de personages verder uitwerk en – nogmaals – door de rijkdom van de context, ontstaan er tijdens het schrijven onvermijdelijk nieuwe ideeën. Maar ik wil duidelijk zijn: de zes scenario’s zijn al geschreven. Ik breng alleen nog wijzigingen aan op basis van de tekeningen die Luca mij laat zien. In dit stadium pas ik vooral de dialogen aan. 

Ligt het einde al vast? Is de volledige verhaallijn tot en met deel 6 al geschreven/gestructureerd of ontstaan sommige elementen nog tijdens het werk? 

Ik heb alles al geschreven. Futuropolis is duidelijk vastbesloten om het project tot het einde te brengen. Maar al bij het schrijven van het eerste deel was mijn verhaallijn voor de zes delen al vastgelegd, uitgeschreven en goedgekeurd door Sébastien Gnaedig, mijn uitgever. 

U hebt een bijzondere band met tekenaar Luca Ferrara. Hoe is uw samenwerking ontstaan? En waarom hij (en niet iemand anders) voor dit project? 

Ik ben fan. Philippe Francq zegt zelf: Luca is een meester. Zijn tekeningen spreken voor zich. Ik heb er niets aan toe te voegen. Kijk zelf maar! 

Hoe verloopt uw workflow concreet? Schrijft u zeer gedetailleerd (pagina-indeling, ritme, kadrering) of geeft u Luca veel vrijheid in de enscenering? 

Ik werk op een extreem gedetailleerde wijze. Dialogen, kadrering: ik ben onverzettelijk. Maar ik laat altijd aan Luca de mogelijkheid om wijzigen voor te stellen. En wanneer het idee goed is, bevestig ik het. We zijn goed op elkaar ingespeeld, mijn brotherin arms en ik. 

Uw verhaal mengt avontuur, noir en historisch drama. Wat zijn uw referenties of invloeden (auteurs, cinema, literatuur, strips) voor De Engel van Corsica? 

Zoals ik al zei: Homerus, Alexandre Dumas. Ik hou van avonturenverhalen die terugverwijzen naar filosofische en existentialistische vragen. Dat is ook het geval voor de films van Sergio Leone, Coppola, enz. Ik ben dol op Camus: Engel is een beetje De vreemdeling in Saigon. En om volledig te zijn, hou ik van de aanpak van Kurosawa, die erin bestaat om enkel dialogen te gebruiken wanneer het beeld het feit of het idee in kwestie niet kan afbeelden. 

Wat betekent de publicatie van De Engel van Corsica in het Nederlands bij Lauwert voor u (nieuw publiek, ontvangst, bereik)? 

Ik ben zo fier. Het is een publiek van kenners. Het is een verplichte stap voor het definitieve succes van de reeks. En daarbij zal het voor mij de gelegenheid zijn om een volk, een gebied en misschien een andere manier van werken te ontdekken. 

Zijn er elementen (taal, registers, dialecten, culturele verwijzingen) die u intrigeren of waarover u zich zorgen maakt bij een vertaling naar het Nederlands? 

Ik maak me absoluut geen zorgen. Ik ben opgegroeid in een polyglotte omgeving. Mijn moeder sprak noch de taal van haar vader (Grieks), noch die van haar man (Italiaans). Ik sprak zelf ook niet het Afrikaanse dialect van de moeder van mijn kinderen, enzovoort. 
Ik heb het dus moeten leren. Daarom ben ik polyglot en daar ben ik blij om. Er is niets dat het Nederlands niet even getrouw zou kunnen vertalen als nodig is. Ik denk trouwens dat ik de basis van jullie taal ga proberen te leren. Tenslotte word ik ook in het Turks vertaald, een taal die ik geleerd heb. Dus bedankt voor deze nieuwe horizon. 

Wat hoopt u dat Vlaamse en Nederlandse lezers in dit verhaal herkennen? En wat hoopt u vooral dat ze erin ontdekken? 

Ik wil eerst en vooral dat ze een aangename tijd beleven. Ik herhaal: voor mij is kunst ook entertainment, en zeker stripverhalen. En daarnaast zou ik het geweldig vinden als ze reizen door de verschillende leesniveaus van De Engel van Corsica waarover ik eerder sprak. Ik hoop dat de romaneske adem en de avonturen van Engel voor hen de deuren openen naar een onbekende en fascinerende wereld. 

Als u één muziekstuk zou moeten koppelen aan de sfeer van deel 1, welk nummer zou dat zijn (uw ideale soundtrack)? 

Voor de melodie, waar ik dol op ben, voor het tragische karakter en de Aziatische klanken, zou ik Merry Christmas Mr Lawrence van Ryuichi Sakamoto kiezen. 
Het is de soundtrack van de film Furyo, geregisseerd door Nagisa Oshima, met Ryuichi Sakamoto en David Bowie in de hoofdrollen. 

De delen volgen elkaar snel op. Hoe slaagt u erin dat tempo aan te houden? Werkte Luca Ferrara al een tijd aan de reeks of tekent hij gewoon bijzonder snel? 

Wat het scenario betreft: zoals ik al zei, had mijn uitgever de volledige zes delen besteld en gefinancierd. Zodra mijn werk door Sébastien Gnaedig was goedgekeurd, is Luca aan de slag gegaan. Sébastien heeft de publicatie van de eerste drie delen binnen één jaar gepland. Hij heeft dus de verschijning van het eerste deel uitgesteld, zodat Luca tijd had om ook aan de andere twee te werken. Het tweede deel verschijnt trouwens in Frankrijk op 11 maart. Momenteel ronden we de tekeningen en de correcties van de dialogen van het derde deel af. Nederlandstalige lezers kunnen dus gerust van het eerste deel genieten: het vervolg zal snel volgen.